Салқындату жүйесі

Жұмыс істеп тұрған двигательдің цилиндрлеріндегі газдың орташа температурасы 1000°С жуық. Жұмыс барысында газ цилиндрлер кенересін, поршень мен блок қалпақшасын қыздырады. Егер двигательді салқындатпаса, онда   үйкелетін детальдардың арасындағы май жанады, соның әсерінен детальдар тез тоза бастайды, поршеньдер қызу әсерінен ұлғайып  майысуы  және басқа  да ақаулар  пайда болуы  мүмкін.

 

Суыту жүйесі

 Двигательден жылу едәуір көп бөлінгенде (қатты салқындағанда), қоспа араласуы нашарлап, соның әсерінен, оның қуаты кеміп, тиімділігі төмендейді. Мұндайда май қасиеті нашарлайтындықтан үйкеліс шығыны артады. Двигательдің төменгі жылу режимі отын мен майдың ауыр фракцияларынын толык жанбауына әсер етіп, соның салдарынан жану камерасының кенересінде, поршеньде, клапандар табакшасында көптеп күйе жиналады. Поршень сақиналары поршень ойығына кептеліп қалады, клапандар да, майысуы мүмкін. Сонымен, двигательдің тым салқындауы да, тым ысып кетуі де зиянды. Двигатель бірқалыпты жұмыс істеуі үшін су температурасы 80—95°С болуы тиіс. Салқындату жүйесі қызған детальдардағы жылуды бәсеңдету және жұмыс істеп тұрған двигательді бірқалыпты жылу режимінде сақтау үшін қажет. Іштен жанатын двигательдің артық жылуын шығаруды сұйықтықтың (сұйықтықпен салқындату) немесе сыртқы ауаның (ауамен салқындату) көмегімен жасанды түрде салқындату арқылы жүзеге асырады.

Двигательді сұйықтықп е н  с а л к ы н д а т у (33, а-сурет) ең көп тараған әдіс. Салқындатқыш сұйық ретінде суды немесе төмен температурада қататын сұйықтықты — антифризді пайдаланады. Сұйықтықпен салқындату жүйесіне блок пен цилиндрлер қалпақшасын салқындататын су тысы (6), радиатор (2), су насосы (9) мен желдеткіш (3), сондай-ақ қосалқы құрылғылар: су тарататын канал (8), термостат (4), жалғастырғыш шланг, ағызу шүмегі және сұйықтық температурасын көрсеткіш (5) (термометр) жатады.

Салқындату жүйелерінің түрлері

 

a — сұйықтық, б — ауамен; 1 — радиатор пердесі, 2 — радиатор, 3 — желдеткіш, 4 — термостат, 5 — термометр, 6 — негізгі двигательдің су тысы, 7 — іске қосқыш двигательдің ту тысы, 8 — су тарататын канал. 9 — су насосы, 10 — ағызу шүмегі, 11 — ауа тарататын құндақ, 12 — май жіберуді реттеуіш, 13 — золотник, 14 — цилиндр қалпақшасы, 15 — май түтігі, 16 — желдеткішті іске қосатын шкив, 17 — гидродинамикалық муфта, 18 — желдеткіштің бағыттауыш аппараты, 19 — желдеткіш роторы

Іске қосқыш двигатель жұмыс істеген кезде негізгі двигательдің иінді білігі айналғанға  дейін судын термосифондық алмасуы өтеді. Температура айырмашылығының әсерінен су тысындағы су іске қосатын двигатель цилиндріне, оның қалпақшасына алмасады да, сонан кейін негізгі двигательдін блок қалпақшасындағы су тысына қарай жылжиды. Цилиндрлер блогының қалпақшасын жылжытқаннан кейін cу жалғастырғыш келте түтік арқылы қайтадан іске қосатын двигательдің тысына келеді.

Негізгі двигатель жұмыс істеп тұрған кезде салқындату жүйесіндегі судың ықтиярсыз алмасуы ортадан тепкіш су насосы арқылы пайда болады. Ортадан тепкіш су насосы (9) радиатордың төменгі багындағы суды сорып, кысым күшімен двигательдің су тысына (6) айдайды да, мұнда ол цилиндрлер кенересін салқындатады. Блоктын су тысындағы су тесік пен канал арқылы цилиндрлер қалпақшасының су тысына карай жылжиды. Каналдар су ағынын ең көбірек қызатын клапанды ұяшыктың қосқыш құрылғысына және форсункалардың жез стаканшаларына бағыттайды, сөйтіп, оларды қатты қызудан, әрі олардың бүріккіштерін кокстанудан қорғайды. Салқын двигательде су термостаттан су тысына, одан радиаторға сокпай су насосына (кіші айналыммен), ал қызған двигательде — радиатордың жоғарғы багына (үлкен айналыммен) бағытталады. Радиатордың (2) жоғарғы багынан төменгі көптеген түтікшелерге келген су осында салқындатылады. Суды желдеткіштен (3) және түтікшелер аралығынан келген ауа салқындатады. Радиатордың төменгі багындағы су қайтадан насос арқылы двигательдін су тысына айдалады.

Салқындатқыш тыстан шығатын және оған енетін су температурасының айырмашылығы (бұл айырмашылық онша көп емес (4—7°С) өте тез өзгеріп тұратындықтан, мұның өзі двигательдің біркелкі салқындауына мүмкіндік береді.

Қазіргі кездегі двигательдерде жабық салқындату жүйесі қолданылады. Мұндай жүйеде радиатор нығыз жабылады да, тек қысым өте жоғары немесе өте төмен болғанда ғана сыртқы атмосферамен қатысады. Ол үшін радиаторға бу-ауа клапаны орнатылған. Салқындатудың жабық жүйесінде сұйықтықтың булануы шамалы ғана болады. Мұндай жүйеде суды жоғары температурада сақтауға да болады, ал мұның өзі двигатель жұмысына қолайлы әсер етеді.

Ауамен салқындатылатын двигательдерде (33, б-сурет) детальдардағы қызуды бәсеңдету үшін цилиндрлерге және оның қалпақшаларына ауа үрленеді. Ауаның ықтиярсыз қозғалысы роторлы желдеткішпен жүзеге асырылады. Роторлы желдеткіш ротордан (19) тұрады, оның көп санды қалақшасы мен қозғалмайтын бағыттауыш аппараты (18) бар. Аса жоғары жиілікпен айналған ротор ауа тарататын құндақтың (11) астына ауа айдайды.

Ауамен салқындатылатын двигательде желдеткіш роторының айналу жиілігін өзгерту арқылы жылу режимін автоматты реттегіш енгізілген. Осы максатта желдеткіш жетегінің шкиві (16) мен ротор аралығына кезекпен май толтырып тұратын гидродинамикалық муфта (17), ал цилиндр қалпақшасына май жіберуді реттеуіш (12) орнатылған. Гидромуфтаның (17) қалақшалы екі дөңгелегі бар: жетекшісі — насостық (алдыңғысы двигатель жүрісі бағытында) және жетектегі — турбиналык. Соңғысы ротормен (19) берік байланысқан және де насостық дөңгелекпен ешқандай механикалық байланысы болмайды.

Автоматты құрылғы былайша әрекет етеді. Двигатель қызбағанда және цилиндрлер қалпақшасының температурасы жеткіліксіз болғанда золотник (13) майлау жүйесіндегі майды гидромуфтаға жібермейді, соның нәтижесінде турбиналы дөңгелек желдеткішпен қоса айналмайды. Двигатель тез қызады. Қыздыру температурасы қажетті деңгейге жеткенде реттеуіштің (12) сезімтал датчигі золотникті(ІЗ) ығыстырып, майдың гидромуфтаға өтуіне жол ашады. Муфта ішіне түскен майды  жетекші дөңгелектің қалақшасы іліп алып, жетектегі дөңгелектің қалақшасына бүркеді. Мұның өзі жетектегі дөңгелектің желдеткіш роторымен бірге айналуына мәжбүр етеді.

Гидромуфта құндағында тесік (диаметрі 1,5 мм) болады, сол арқылы май двигатель картеріне ұдайы құйылып тұрады. Двигатель температурасы неғүрлым жоғары болса, гидормуфтаға май соғұрлым көп құйылады, әрі желдеткіш роторы да аса тез жиілікпен айналады. Температура белгілі бір мәнге дейін төмендегенде золотник майдың муфтаға келуін шектейді де, желдеткіш айналысын баяулатады.

 

Comments

  1. Тосол

    Тосолом называют закалочные жидкости, гидравлические жидкости, охлаждающие жидкости, то есть жидкости, разработанные в отделе «ТОС». Но более часто под тосолом подразумtвают только охлаждающую и незамерзающую жидкость, разработанную в Советском Союзе в 1971 году для отечественного автомобиля ЖИГУЛИ производимого АвтоВАЗом ( Волжский Автомобильный Завод ).

    Слово Тосол пошло от абривиатуы ТОС ( Технология Органического Синтеза ) названного так отделом государственного союзного Научно Исследовательского Института органической химии . Тогда было разработано три марки: тосол-А, тосол-А40 и тосол-А65, а чуть позже тосол-АМ.

    Но ещё за долго до этого были попытки сделать незамерзающую жидкость аж в двадцатые годы 20 века!

    В настоящее время Тосолом называют практически любую охлаждающую жидкость. В качестве незамерзающего компонента ( антифриза ) в тосоле используется этиленгликоль (гликолевый эфир ). Автомобильный тосол предназначен для охлаждения двигателей внутреннего сгорания. Присадки добавляются чтобы уберечь систему охлаждения двигателя от коррозии.
    Тосол и маркировка

    Марка тосола с цифрами 30, 40 и 65 означают начало температуры замерзания охлаждающей жидкости. Температуры замерзания ниже -65 °C не бывает. ( МАРКИРОВКА — Индексация товаров; снабжение товарным знаком, производственной маркой )

    А – автомобильный.
    М – модернизированный.
    К – концентрат.

    Есть ещё специфичные маркировки, как например:

    А40МД, А65МД – автомобильный, модернизированный, дзержинский.
    А40П, А65П – автомобильный, компании Поликом.
    Э30АМ, Э40АМ, Э65АМ – этиленгликоль, автомобильный, модернизированный.
    ТС 40 Дзержинский – компании Тосол Синтез.

    Тосол и цвет

    Тосол-40 представляет собой жидкость голубого цвета.
    ТОСОЛ-65 представляет собой жидкость красного цвета.

    Цвет ни как не влияет на качество тосола, и окрашивание основными целями имеет обезопасить человека от принятия этой жидкости внутрь и исключить смешивание тосолов разных марок. Для человека весом от 70 до 80 килограмм 100 мл этиленгликоля — смертельная доза!

    Более тёмный цвет тосола, достигается добавлением большей концентрации красителя в тосол. Это требование северных городов ( качество при этом остаётя тоже самое ), для посредника так лучше продать товар – на севере считается что чем темней тосол, тем он лучше.

    Являясь крупным производителем, мы закупаем вещества для производства тосола большими партиями, что существенно снижает себестоимость продукции без снижения качества.

    В госсударствах средней азии требование к непрозрачноси канистр, не видно цвета ( качество при этом остаётя тоже самое ).

    Тосол 40АМ можно перекрасить в красный цвет, 65АМ в голубой, сделать бесцветным, хоть зелёным, но качество тосола остаётся на том же уровне, как это сделал производитель. То есть качество зависит только от производителя тосола и цены которую готов заплатить покупатель. У крупного производителя, чем выше цена, тем лучше качество.
    Тосол и этикетка

    Красивую этикетку, лейбл, наклейку для тосола может заказать только крупный производитель большой партией. Как все знают чем больше заказ – тем дешевле ( скидки, опт, постоянный клиент ), при заказе такой этикетки, небольшим производителем, вырастет либо цена на такой тосол и его вряд ли купят, либо снизится качество присадок и их количество ( ГОСТ это допускает ), либо тосол будет не на основе моноэтиленгликоля а на основе глицирина глицерина или хуже того любой дешёвой жидкости. Красивая, броская этикетка, имеющая штрих-код и степени защиты даёт большую гарантию того, что это от настоящего производителя. Ещё на что стоит обратить внимание, это наличие на этикетке адреса производителя, контактных телефонов, адрес электронной почты и адрес сайта.

    Являясь крупным производителем, мы заказываем в типографиях красивые и качественные этикетки для канистр большими партиями, что не увеличивает стоимость тосола при более хорошем товарном виде.
    Опасный тосол

    Тосол купленный на трассе в основном имеет низкое качество, он как правило сделан не на основе этиленгликоля, а на основе глицерина. А глицерин имеет гораздо большую вязкость при низких температурах, чем этиленгликоль, это создаёт дополнительную нагрузку на помпу.

    Но глицериновый тосол ещё не самый страшный вариант. Гораздо хуже если бодяжник в какой нибудь ёмкости добавляет в воду дешёвый краситель, соль или сахар, ещё дешевле добавить электролит ( для получения плотности ) и разливает в канистры. В городах, находящихся на побережьях водоёмов содержащих соль ( море, океан ), вода нередко берётся прямо из этих источников и просто добавляется краситель. Можно обратить внимание на толщину пластика канистры, у левого тосола он тонкий ( при заказе даже мелким оптом такие ёмкости достаточно дёшевы ) и на форму канистры заявленную производителем ( другая форма – поддельный тосол ). Это говорит о том, что покупать продукцию лучше у крупного производителя с известной брендовой маркой.

    Наше предприятие ООО Торговый Дом Дзержинск Хим Пром Сервис ( ДХПС ) входит в число самых крупных и известных производителей Тосола со своим брендом Пять Звёзд.

  2. Міне тағы салкындату жүйесі туралы:
    Салқындату жүйесі ыстық газдармен жанасудан немесе үйкеліс әсерінен қызатын цилиндр қабырғаларынан және басқа бөлшектерден жылуды алу үшін, оларда жану камерасының жұмыс жағдайымен, сондайақ майдың қасиетімен және материалдардың ыстыққа төзімділігімен шектелетін температураны берілген шамада сақтау үшін мақсатталған. Салқындатуда цилиндрлерден мәжбүрлі түрде алынатын жылу қозғалтқышты қоршаған ауаға беріледі. Жылуды алу тәсілдеріне сәйкес салқындату жүйесі келесідей бөлінеді:

    1) сұйықтықты — салқындатқыш дене ретінде жоғары температурада қайнайтын су немесе басқа сұйықтар қолданылады;

    2) ауалық — бөлшектерді салқындату ауа ағынымен жүргізіледі;

    3) буландырғыш — салқындату қызған бөлшектерді жуатын сұйықтардың булануы нәтижесінде жүреді.

    Көлік құралдарының қозғалтқыштарында бірінші екі салқындату жүйелері қолданыс тапқан. Осыған байланысты буландырғыш салқындату жүйесі қарастырылмайды. Егер сұйықпен салқындатуда қозғалтқыштың жылулық күйі салқындатқыш сұйық және майдың температурасымен бағаланса, ал ауамен салқындатуда – май температурасымен бағаланады.

    Алынған жылудың үлкен бөлігі салқындату жүйесі арқылы қоршаған ортаға түседі, ал аз бөлігі майға және қозғалтқыш бөлшектерінің сыртқы беттерінен қоршаған ортаға тікелей беріледі.

    Салқындату жүйесі қозғалтқыштың тұрақты жылулық тәртібін қамтамассыз етеді. Қозғалтқыштың қызып кетуі үйкеліс беттерін майлаудың нашарлауына және майдың күйуіне алып келеді, ал бұл беттесетін тетіктердегі саңылаулардың бұзылуына және қозғалтқыштың істен шығуына алып келеді. Қозғалтқыштың аз ғана қызып кетуі оның тиімділігін төмендетеді (толтырудың төмендеуі, ұшқынмен тұтанатын қозғалтқыштарда детонацияның пайда болуы және дизелдерде жұмыстық қоспаның өздігінен тұтануы). Қозғалтқышты өте салқындатып жіберу жанармай бөлшектерінің дымқылдануына, қоспа түзудің және жұмыстық қоспаның тұтануының нашарлауына, оның жану жылдамдығының төмендеуіне және осының салдарынан қозғалтқыштың тиімділігі мен қуатының азаюына алып келеді.

  3. Реферат сатып алып едім сонда былай жазыллған:
    Салқындату жүйесінің құрылысы. Двигательдердің салқындату жүйесі — жабық типті, су насоспен еріксіз түрде шыр айналады; қүю тесігі бу-ауа клапанды тығынмен герметикалы жабылған.

    Радиатор екі бактан және жалпақ түтікшелерден және бұларға дәнекерленген пластиналардан құралған өзекшелерден жинасты-рылған. Пластиналар радиатордың салқындату бетін (ол 25,9 м2-қа тең) арттырады. Түтікшелердің орналасуы — коридорлы.

    Бактар, түтікшелер мен салқындату пластиналары жылу өткіз-гіштігі жоғары жезден жасалған. Түтікшелердің қалыңдығы — 0,15 мм, ал пластинкалардікі — 0,1 мм. Радиатордың бүйірлеріне диффузор бекітілген. Оның қызметі — желдеткішті қоршау, оның жұмыс өнімділігін арттыру және өзекшелердің түпкір-түпкірін желдетуді қамтамасыз ету.

    Бу-ауа клапанның дербес түрде әсер ететін екі клапаны бар: қысым артқан кезде жоғарғы бактан будың шығуын қамтамасыз ететін бу клапаны және сирексу (сирексу жүйедегі судын. салқындауы және ондағы будың конденсациялануы кезінде туады) болған кезде бакқа атмосфералық ауа кіргізуші ауа клапаны бар.

    Су насостың жұмыс өнімділігі (1900 айналыс/мин кезде) 160 л/мин. Ол су бөлу каналдары арқылы салқындатылған суды барлық гильзаларға айдамалайды..Су блок-картердің қаптамасын қақпақтың қаптамасына одан — кері қайтып радиаторға барады.

    700 теңгеге сатып алдым қазақша рефераттардан. 200 теңгеге толық нұсқасын сатамын. Хабарласындар: stroy-k50@wegas.ru

Добавить комментарий